B12 eksikliği uzun süreler tedavi edilmezse ciddi hasarlara neden olabilir.  B12 vitamin eksikliğinde sinir hasarı, kansızlık, unutkanlık, depresyon ve yorgunluk gibi sorunlar görülür. Bu hasarların düşük B12 düzeyi erken teşhis edilip ve takviye alımına herhangi bir kalıcı hasar oluşmadan başlandığında engellenmesi mümkündür.

Kırmızı kan hücrelerinin üretimi için b12 vitaminine gereksinim vardır. Gerekli miktarda alınmadığı takdirde b12 vitamini eksikliği  çarpıntı, nefes darlığı ve bitkinlik gibi sorunlara yol açan bir tür kansızlık problemine sebebiyet verir.

B12 vitamin eksikliği hafızanın zayıflamasına neden olur.

El ve ayaklarda görülen uyuşmanın nedeni b12 eksikliği olabilir.

Çocukların zeka düzeylerinde düşüklüğe neden olabildiği gibi b 12 eksikliği aynı zamanda konuşma ve yürüme gibi davranışların daha geç ortaya çıkmasına neden olabilir.

B12 Eksikliği Belirtileri

Yorgunluk

Çarpıntı

Nefes darlığı

Kilo kaybı

Sinirsel problemler

Unutkanlık

El ve ayaktaki karıncalanma  gibi sorunlar b12 vitamin eksikliği belirtileri olarak sayılabilir.

B12 test : Fiziksel belirtilerin yanı sıra B12 eksikliğini anlamak için  kandaki b12 vitaminin seviyesi de ölçülür.

B12 Vitamin Eksikliği Neden Oluşur?

-B12 içeren besinlerin yeteri kadar tüketilmemesi

-Yeteri kadar beslenilmesine karşın vücuttaki emilim bozukluğundan dolayı yararlanılamaması.

-Aşırı oranda alkol kullanımı

-Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı  b12 eksikliğine yol açan faktörlerdir.

Kimler B 12 Vitamin Eksikliği Riski ile Karşı Karşıyadır?

Vejetaryen beslenenler

Sürekli diyet yapanlar

Yaşlılar

Vitaminin vücut tarafından emilmesini önleyen sorunların bulunması.

B12 Vitamin Eksikliği Tedavisi

B12 tedavisi için b12 vitamin iğnesi ya da b12 vitamin hapı kullanılır. Ayrıca dilaltından alınan çeşidi de vardır.

Fakat korunma tedaviden daha iyidir yani, yaşlılar ve katı vejetaryenler gibi yüksek eksiklik riski altında olanların vitamin düzeylerini kontrol etmeyi göz önünde bulundurmaları ve günlük beslenmelerini sağlık sorunlarına karşı koruyucu olarak B 12 ile takviye etmeleri gerekir.

B12 Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?

Kırmızı et, karaciğer,yumurta, süt, peynir ve balık b12 vitamini içeren yiyeceklerdir.

B12 kullanımı – Doğru Dozaj

B12 için dogru miktar ne kadardır? Vücudun sadece küçük miktarda B12 ye gereksinimi vardır.  – önerilen b12 normal günlük dozaj 2 ila 3 mcg dir. Vücuttaki eksikliğin ciddiyetine bağlı olarak kullanılabilecek 50 ila 2000 mcg lik B12 takviyeleri mevcuttur. B12 vitamini fazlalığı yan etkiye sebep olur mu? Yüksek dozajlarda bile herhangi bir toksisiste  raporlanmamıştır.

Takviye Seçmek

• B12  folik asit, vitamin A, C ve E gibi diğer vitaminlerle beraber, bu vitaminin diğer maddelerle birlikte alındığında vitaminin etkinliğinin artması anlamında sinerjik olarak  etkili olur.  B12 emilimi için kalsiyum gereklidir.

Günümüzde beslenme bozuklukları son derece yaygın olduğundan, başka vitamin ve besinler de içeren bileşenleri kullanmak anlam kazanır.

• Takviye endüstrisi Birleşik Devletlerde gevşek olarak düzenlenmiştir ve  iyi kalitede takviye ürünü bulmak biraz sağlığınızla kumar oynamak gibi olabilir. Bazı ürünler etiketlerinde yazılı aktif maddeleri bile içermezler ve diğerleri bildirilen miktarlardan daha az veya fazla içerebilirler. Daha kötüsü, bazıları sağlığınıza gerçekten zararlı olabilecek maddeler içerir.

Yeterli ve dengeli beslenmek oruç tutanlar için daha büyük önem taşıyor.

Beslenme ve diyet uzmanı Ferdane Gül Çarkoğlu, sağlığa zararlı olduğu için iftarda yemek yemeden sigara içilmemesi, sıvı ihtiyacı ve az enerji alınması açısından da orucun çorbayla açılması gerektiğini söyledi.

Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölüm Sorumlusu Çarkoğlu, yeterli ve dengeli beslenmenin hayatın her döneminde önemli olduğunu, bunun Ramazan ayında oruç tutanlar için daha büyük önem taşıdığını söyledi.

Ramazanda, beslenme şekli ve saatlerinin değişmesi, yanlış beslenme, hareketin azalması gibi nedenlerle başta kilo artışı olmak üzere birçok sağlık problemi ortaya çıktığını anlatan Çarkoğlu, şunları söyledi:

”Oruç tutulurken yeterli ve dengeli beslenme kurallarına dikkat edilir, sağlıklı gıda seçimi yapılırsa, orucun amaçlarından olan metabolizmanın dinlenmesi ve vücudun toksinlerden arınması sağlanır. Bunun sonucunda oruç tutan kişide uyarılan salgılar azalır, mide ve bağırsak sistemi dinlenir, sindirim sistemi kendini yeniler. Alkol ve sigara gibi zararlı maddelerin minimum düzeyde alınması veya hiç tüketilmemesi de bunu hızlandırır ve kanın toksinlerden arınması sağlanır. Oruç sayesinde dinlenen mide, bağırsak sistemi ve karaciğer kendini yeniler. Oruç tutan kişide stres de azalır.”

Yanlış beslenmenin, oruç tutan kişilerde pek çok sağlık sorununu da beraberinde getireceği uyarısını dile getiren Çarkoğlu, ”İftarda boş mideye birden yüklenip çok ve çeşitli yemek tüketilmesi halinde baş dönmesi, ağırlık, gaz, kabızlık, kan şekerinde düşme, bulantı, reflü gibi problemler ortaya çıkabilir” diye konuştu.

Uzun süren açlıktan sonra et, sebze, salata, tatlı, pilav–makarna, pide, yoğurt gibi tüm besin gruplarının bir arada tüketilmesinin metabolizmaya ağır yükler bindireceğini kaydeden Çarkoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

”Ramazanda vücudun besin ihtiyacı artmaz, aynı kalır. Halbuki iftar sofrasında ihtiyacın 2–3 katı yemek tüketilebilmektedir. Oruçlunun, ertesi günkü açlık hissini azaltacağı şeklinde yanlış bir düşünceyle fazladan gıdalar alması tüm dengeyi bozar. Daha önce 3-4 öğünde tüketilen yemeklerin miktarının azalmadan artırılıp, çeşidinin fazlalaştırılması, üstelik öğün sayısının da ikiye düşmesi sorunun temelini oluşturuyor.”

Uzun süren açlıktan sonra ağır yemek tüketiminin kalbin yükünü artırabileceğini kaydeden Çarkoğlu, bunun sonucunda kalp krizi, yüksek tansiyon, beyin kanaması ve felç gibi sağlık sorunları görülebileceğini söyledi.

-ORUÇLULARA ÖNERİLER-

Çarkoğlu, Ramazanda oruç tutacaklara şu önerilerde bulundu:

”-Ramazanın yaz ayına denk gelmesi fazla miktarda su ve mineral kaybına yol açabilir. Vücudun ihtiyacının yerine konması için iftarla sahur arasında ayran, taze sıkılmış sebze-meyve suları, çay ve bitki çayları, su tüketilmelidir.

-İftarda yemek yemeden sigara içilmemelidir. Aç karnına sigara içmek çok zararlıdır.

-Orucun çorbayla açılması, sıvı ihtiyacı ve az enerji alınması açısından son derece yararlıdır.

-Sıvılar, sindirim sistemine zarar vermemek için yemek aralarında tüketilmelidir.

-Yaklaşık 16 saat dinlenen mideye aniden yüklenip sindirim sorunları ile karşılaşmamak için iftar öğününe dikkat edilmelidir.

-İftarda hızlı yemek yenmemelidir. Uzun süren açlık sonrası yenen yemekler karın ağrısı, bulantı, reflü, halsizlik gibi sıkıntılar oluşturabilir. Midenin gerilmesi, tansiyonun yükselmesine ve nörolojik hormonların hızlı salgılanmasına neden olabilir. Azar azar, iyi çiğneyerek yemek yenmelidir.

-Çok yağlı, çok tuzlu ve aşırı tatlı gıdalardan kaçınılmalıdır. Hazmı kolay, mide bağırsak sisteminde uzun süre kalabilen lifli sebze, meyve ve kepekli ekmek tercih edilmelidir.

-Kızartmalardan kaçınılmadır. İftarda yemeğe ara verilirse, hem midenin yükü artmaz hem de doyum hissi için zaman kazanılıp daha az gıda tüketilebilir.

-Bir kase çorbanın ardından, az yağlı sebze yemeği veya ızgara–fırında–haşlanmış az yağlı, tercihen beyaz et, bir kase yoğurt, yağsız salata, 2–3 ince dilim tam buğday unu ekmek sağlıklı bir seçim olabilir.

-İftarda sebze meyve tüketimi artmalıdır. En az 2 porsiyon meyve çiğ ya da komposto olarak tüketilmelidir. Demir emilimini engellediği için çay ya da kahve yemeklerden en az bir saat sonra içilmelidir.

-Ramazanda tatlı yeme isteği artabilir. Bu durumda yağda kızartılmış ve yoğun şekerli tatlılar yerine sütlü veya meyve tatlıları, hoşaf veya komposto tercih edilebilir.

-Sahur atlanmamalı, dengeli ve yeterli beslenme kuralları dahilinde hazırlanıp yenmelidir. Sahurda sadece su içerek oruca başlamak ya da yatmadan önce yemek yemek, 16 saate yakın süren oruç süresinin daha da artmasına, açlık kan şekerinin daha erken saatlerde düşmesine ve buna bağlı olarak günün daha verimsiz geçmesine baş ağrısına, halsizliğe neden olabilir.

-Sahurda kahvaltılıkların tüketilmesi uygun olur. Süt–meyve suyu–çay, zeytin, peynir, yağsız börek, yumurta, domates–salatalık, meyve, komposto sahur için ideal gıdalardır. Çorba, sebze ya da zeytinyağlı yemekler de tüketilebilir.

-Sahurda çok su içmekten kaçınılmalıdır. Fazla sıvı tüketme idrar miktarını artıracağı için şişkinlik ve uykunun kaçmasına neden olur. Sıvılar iftardan itibaren aralıklı olarak tüketilmelidir.

-Ramazanda kilo almamak, hatta kilo vermek mümkündür. İhtiyaç duyulan kalori, sahur ve iftara paylaştırılıp ara öğünlerle desteklenebilir. Sebze ve meyve tüketimi fazlalaştırılır ve hareket artırılır, iftardan sonra yürüyüşler yapılırsa kilo kaybı sağlanır.

-Ramazanda sık rastlanan kabızlığı önlemek için sebze–meyve–sıvı tüketimi artırılmalıdır.

-Pirinç pilavı yerine bulgur pilavı, beyaz ekmek yerine kepekli ekmek, yoğurt yerine süt, muz–şeftali yerine diğer meyveler tercih edilmelidir. Yürüyüşlerle kabızlık sıkıntısı giderilmeye çalışılabilir. Kurubaklagiller ve ara öğünlerde ceviz, fındık, badem gibi kuruyemişler bağırsak hareketlerini artırmak için tercih edilebilir.

Uzmanlar 16 saat sürecek oruç sürecinde sıcağa dikkat çekip, uyarıyor: ‘İftardan sahura en az 4 litre sıvı tüketin’

Ramazan ayının gelmesiyle birlikte, doktorlar, artan nemle daha fazla hissedilen yaz sıcağında tutulacak orucun hayati tehlike yaratmaması için uyarılarda bulundu. İzmir’de, Endokrinoloji Uzmanı Erdal Duman, sıvı kaybına dikkat çekerek, oruç tutacaklara, “İftar ile sahur arasında bol sıvı tüketin. 70 kilogram ağırlığındaki bir kişinin en az 4 litre sıvı tüketmesi gerek, bu, su, az tuzlu ayran, soda, çorba olabilir” dedi.

Endokrinoloji Uzmanı Dr. Erdal Duman, hava sıcaklığının nem oranının artmasıyla birlikte daha fazla hissedildiğine söyledi. 28 derece sıcaklığın nem yüzünden 33- 34 derece hissedildiğini belirten Uzm.Dr. Duman, “Bu sıcaklar ciddi sıvı kaybına, terleme bozukluğuna neden olabilir. Yüksek tansiyon, kalp ritm bozukluğu, şeker bozukluğuna yol açabilir. Özellikle sinir tahribatı olan diyabet hastalarında bu sıcaklık artışı ve nem bozukluğu çok daha tehlikeli sonuçlara yol açabilir, terlemeyi tam yapamayabilirler. Gebeler, şeker hastaları, çocuklar, ileri yaştaki yüksek tansiyonu olanlar, böbrek yetmezliği, şişmanlar, yoğun ilaç kullananların oruç tutmalarını istemiyoruz. Çünkü hayati tehlike var. 16 saati bulan bir oruç tutma süreci, uzun bir süre. Oruç tutanlar gölgede, klimalı ortamda bulunmalı. Sıvı kaybına neden olacak, efor sarfetmeleri gerekecek aktivitelerden uzak durmalı” diye konuştu.

Uzm.Dr. Erdal Duman, oruç tutanların iftarla sahur arasında bol sıvı almalarının, oruçlu oldukları süreci rahat geçirmeleri açısından çok önemli olduğunu kaydetti. Sıvı tüketiminde önceliğin su olduğunu belirten Uzm.Dr. Duman, şunları söyledi:

Tatlı niyetine dondurma türetin

“Az tuzlu ayran, soda, çorba tüketilmeli. Kahve, çay ve meyve suyu tüketimini önermiyoruz çünkü idrar çıkışını ve sıvı kaybını daha çok artırıyor. İftara çorba ya da cacıkla başlanmalı, ardından hafif az yağlı sebze yemeği yenmeli. Kepekli ekmek, haşlama ya da ızgara et yenmeli, ağır, çok yağlı yemeklerden kaçınılmalı. İftardan bir veya bir buçuk saat sonra 2-3 meyve yenmeli. Ceviz, fındık, badem yenebilir. Ama bunlar çiğ ve tuzsuz olmalı. İlla tatlı tüketilmek isteniyorsa bu mutlaka sütlü tatlı olmalı. Bu dönemde şerbetli tatlı önermiyoruz çünkü şeker düşmesine neden olabilir. Dondurma rahatlıkla yenebilir.”

Yatarken süt, yoğurt ya da peynir yenilmesini öneren Uzm.Dr. Erdal Duman, “Mümkünse sahurda yağlı yemek yenmesin. Protein açısından zengin ceviz, fındık sahurda da yenebilir. Proteini yüksek ve uzun süre tok tutacak gıdalar tercih edilmeli. 70 kilogram ağırlığındaki bir kişinin iftarla sahur arasında 4 litre sıvı tüketmesi gerekiyor” dedi.

Üzümün, karaciğer yetmezliği, kansızlık, bağırsak hastalıkları, öksürük, bronşit ve kanser hücrelerinin oluşumunu engellediğinin bilimsel araştırmalarla kanıtlandığını ifade eden Nevzat Artık, şöyle devam etti:

”Üzüm, kalp ve kanser riskini düşürür, bağışıklık sistemini güçlendirir ve vücudu enfeksiyonlara karşı korur. Üzümde bulunan şeker, vücutta çok çabuk parçalanarak enerji verir. Üzümü en gözde meyve yapan bir diğer özelliği de kanda oksijen taşınmasını sağlayan hemoglobin hücrelerinin oluşumunda gerekli olan demir içermesi ve böbreklerin çalışması için uyarmasıdır. Kalp atışlarını düzenleyen potasyum açısından da zengin olan üzüm, vücutta oluşan toksit maddelerin atılması ve alkali asit dengesinin sağlanması için de kullanılmaktadır. Sindirim sistemini uyaran ve bağırsak faaliyetlerini destekleyen üzüm, sindirim sistemi hastaları tarafından tüketilmemelidir.”

Prof. Dr. Artık, Türkiye’de üzümün yararlarının çok iyi bilinmediğini, bu nedenle de üzüm tüketiminin hedeflenen düzeyde olmadığını belirterek, ”Oysa üzüm ve üzüm suyu, insan vücudu için çok değerli bir besindir. Üzüm suyu, kandaki pıhtılaşmanın önüne geçerek, kalp hastalıklarına karşı korur. Beyin yorgunluğunu gidererek, zihin açıklığı sağlar. Tansiyonu düşürür. Romatizmal hastalıkların tedavisinde etkilidir” dedi.

Ağlayan bebeği sakinleştirmek için çok fazla uğraşmaya gerek yok. ABD’li ünlü Çocuk Doktoru Harvey Karp’ın uygulaması çok kolay yöntemiyle 5 dakika dolmadan bebeğiniz sakinleşiyor.

Birçok anne için en dayanılmaz olanı bebeklerinin ağlamasıdır. Bebeği susturmak sakinleştirmek için ev halkı seferber olur. Sırayla kucaktan kucağa taşınır, ayakta sallanır, iki ucundan tutulan bir çarşafın ortasına yatırarak saatlerce sallanır. Sizin enerjinizin tükendiği an, eğer şanslıysanız bebeğin de sakinleştiği andır.

Oysa bütün bunlara hiç gerek yok. Amerikalı ünlü Çocuk Doktoru Harvey Karp, “Son derece basit yöntemlerle ağlayan bebeğinizin sakinleşmesini sağlayabilirsiniz” diyor.

Harvey Karp “Mahallenin en mutlu bebeği” ve “Mahallenin en mutlu çocuğu” adlı kitaplarıyla tanınıyor ve mutlu bebek ve çocuk yetiştirme konusunda Amerikalı anne ve babalara çözümler sunuyor. Acıbadem Maslak Hastanesi’nde konferans vermek için İstanbul’a gelen Madonna ve Michelle Pfeiffer gibi ünlülerin çocuklarının doktoru, hurriyet.com.tr’ye ilginç açıklamalarda bulundu:

Çiğdem İŞLER yazıyor hurriyet.com.tr

- Sunduğunuz yöntem için ilham kaynağınız neydi, kendi anne babanızın size davranışı mı?

Eğitimimi tamamladıktan sonra 2 yıl çocuk gelişimi ile ilgili çeşitli araştırmalar, çalışmalar yaptım. Bu çalışma sırasında şunu öğrendim: Afrika’daki anneler bebeklerini sakinleştirmek konusunda Amerika’daki annelerden çok daha başarılılar. Amerika’da bebekler 2-3 saat ağlıyor ve çoğunlukla anneler bebeklerinin gazı olduğunu veya karın ağrısı olduğunu düşünüyor.

Afrika’da ise annelere baktığınızda bebeklerini bazen saniyeler içinde sakinleştiriyor. Ben de Afrikalıların bebeklerini büyütürken neyi bizden farklı olarak uyguladıklarını anlamaya çalıştım. Kendi hastalarımda denediğimde başarılı sonuçlar aldım ve bu yöntemi herkese öğretmeye karar verdim.

- Yönteminiz her bebekte işe yarıyor mu?

Kesinlikle, yeter ki doğru yapın, her zaman alacağınız sonuç aynı olacaktır. Eğer işe yaramıyorsa doğru yapmıyorsunuz demektir. Doğru yapıyorsunuz ve hala değişen birşey olmuyorsa mutlaka doktora gitmelisiniz. Bebeğinizin mutlaka tıbbi müdahale gerektiren bir sorunu vardır.

- O zaman bebeklerini susturamayan anneler çoğu şeyi yanlış yapıyor.

Birtakım mitler var. Bunları aileler kadar doktorlar da kabul ediyor. Mesela birincisi “Bebek ağlarsa gazı vardır” miti. Oysa bebekler sadece gazı olduğu için ağlamaz, ilgi istedikleri için de ağlar. Uykuda oldukları sürenin dışında sürekli kucaklanmak, sevilmek ister. Bazen istediklerini yapsanız da, gazları olmasa da ağlarlar.

Bir diğer mit “Bebeğin ağlaması ciğerlerine iyi gelir” Ağlaması bebeği ancak yorar. Bebek açsa, zayıfsa, güçsüz düşmüşse ve yorgunsa ciğerleri de güçlü olamaz.

Bir de hemen her toplumda olan bir mit, “Bebek sessizliği sever” miti. Tam aksine gürültüyü sever. Çünkü bebek anne rahmindeyken 24 saat boyunca adeta bir elektrik süpürgesinin çalışmasına benzeyen gürültülerle yaşar. Durum böyleyken bebek doğunca siz onu sessiz bir odaya koyarsanız, bebek yalnızlık duygusu hisseder. Bunun sonucunda da ağlamaya başlar. Bazı bebeklerin saç kurutma makinesinin sesini duyup susması, bebeklerin aslında gürültüyü sevdiklerinin bir örneği.
- Peki ne yapacağız?

Aslında 5 S kuralına dayanıyor. Ben buna 5S diyorum.

Swaddling: Kundak yapmak: Ancak siz Türklerin eskiden yaptığı şekilde, kollarını bacaklarını sıkı sıkı saracak şekilde değil. Bebeğinizi önce büyükçe ve tülbente benzeyen yumuşak dokulu, bebeği sıkıntıya sokmayacak bir kundağa sarın. Kolları vücudunun iki yanında sabitlenmeli. Ancak ayaklar gevşek sarılacak. 5 aylık olana kadar bu şekilde uyutun. Ayrıca mutlaka uyuduğu odada ‘beyaz gürültü’ dediğimiz ses olsun.

Side/Stomach position: Bebeği yana çevirmek: Bebeğinizi kucağınızda sağa doğru yatırarak yüzü aşağıya bakacak şekilde tutun.

Shushing: ‘Şşşşşşşşşşt’ demek: Kulağına yüksek sesle ‘şşşşşşşşşşt’ deyin. Bu ses, ona anne karnındaki gürültülü ortamını hatırlatır.

Swinging (and jiggling): Hafifçe sallamak: Başını jöle gibi elinizin altında hafifçe, çok sarsmadan sallayın. Bu eylem ona anne karnındaki hareketli ortamı hatırlatır.

Sucking: Emmesini sağlamak: Emzik kullanın.

- Bebek susmadığında bütün bu saydıklarınız sırayla mı yapılacak?

Evet. Bebeğiniz ağlıyor, panik yok, hemen kundağa sarın. Dediğim gibi tutup kulağına ‘şşşşşşşşştt’ deyin yüksek sesle ve hafif hafif sallayın. Çok kısa sürede yüz ifadesinin değiştiğini, sakinleştiğini göreceksiniz.

- Bu yöntemle anne mi daha başarılı bebeği sakinleştirmekte, baba mı?

Babalar daha başarılı.

- 5 S yöntemi uygulanan bebekler, nasıl erişkin oluyorlar, gözlemleyebildiniz mi?

En önemlisi size güvenmeyi öğrenmesi ve kendilerini güvende hissetmeleri. Büyüdüklerinde de kendilerine çok güvenen, mantıklı, dışa dönük bireylere dönüşüyorlar.

“Mağara adamıyla az kelime kullanarak konuşun”

Türkçeye de çevrilen kitaplarında 8 ay-5 yaş arasındaki çocukların eğitiminde anne ve babalara yol göstermek için geliştirdiği “mağara adamı” tekniklerini de anlatan Dr. Harvey Carp, Amerika’nın kitapları en çok okunan çocuk hastalıkları uzmanı olmasıyla tanınıyor.

Halen UCLA Tıp Fakültesi’nde çalışan Dr. Harvey Karp‘ın “Mahallenin En Mutlu Bebeği” ve “Mahallenin En Mutlu Çocuğu” başlıklı 2 kitabı 20’den fazla dile çevrildi. Bu dönemdeki çocukların tıpkı mağara adamlarına benzeyen, ilkel ve medeniyetten uzak davranışlar sergilediğini, ancak anne babaların bu terimi kullandığı için alınmamaları gerektiğine dikkati çeken Dr. Carp, mağara adamı tekniklerini anne ve babalara şöyle anlattı:

“Sekiz ay-5 yaş arası çocuklar basit düşünerek olaylara çözüm bulurlar. Ben onları bu nedenle “evcilleşmemiş mağara adamına” benzetiyorum. Bu yaş grubu çocuklarına “TRAFİK IŞIKLARI” yöntemi ile yaklaşmak en doğrusudur. İyi davrandıklarında YEŞİL ışık, sinir bozucu davrandıklarında SARI ışık, kesinlikle yapmamaları gereken davranışlar sergilediklerinde ise KIRMIZI ışık yakmalıyız. Onları eğitmek için bağırmak çağırmak iyi bir yol değildir, her yaptıklarını onaylamak da doğru değildir”

Kaynak: www.hurriyet.com.tr

Dünyada büyük yankı uyandıran kök hücre uygulamaları, herkesi en fazla heyecanlandıran konulardan biri. Bilim insanları kök hücrenin önümüzdeki 10 yılda şu an tedavisi olmayan hastalıklara çözüm olacağını öngörüyor.

Kök hücre, insan vücudunda bulunan ve her türlü vücut hücresine dönüşebilen ana hücre. Bu ana hücre, çeşitli hastalıkların tedavisi için kandan, kordon kanından, kemik iliğinden veya embriyodan elde ediliyor. Türkiye’de de bu işi Trabzon’daki ATİ Teknoloji Laboratuvarı yapıyor.

ATİ Teknoloji Laboratuvarı, hücre ve gen tedavileri alanında Ar-Ge ve üretim faaliyetlerinde bulunmak üzere kuruldu. Tüm dünyada geçerli GMP (İyi Üretim Uygulamaları) standardına sahip ve Sağlık Bakanlığı tarafından faaliyetleri kapsamında ruhsatlandırılmış ilk ve tek biyoteknoloji şirketi.

Kurulduğu günden bu yana üniversitelerin, hastanelerin ihtiyacı olan kök hücreleri üreten tesis, dünya çapında bir üretim merkezi olmak amacıyla geçtiğimiz yıl yeniden yapılandı. Hurriyet.com.tr olarak tesisi gezdik ve kök hücrenin nasıl üretilip çoğaltıldığına bizzat tanık olduk. Sorularımızı da Genel Müdür Doç. Dr. Ender Altıok’a sorduk:

- Kök hücre üretiminde dikkat edilmesi gereken en önemli husus nedir?

Çoğunluğu Avusturya’dan ithal çözeltiler kullanılıyor

Sterilizasyon. Çalışanlar bir kontrollü alandan diğer kontrolü alana geçerken kıyafet değiştirmek zorunda. Giydikleri tulumlarla vücudun tamamen kapanması gerekiyor ki enfeksiyon riski oluşmasın. Bölümler arasında hava duşları var. Bu duşlar iki farklı ortamın istendiği şekilde steril olmasını sağlıyor. Üretilen hücreye kemik içine girebileceği şartları sağlamak lazım. Bunu da burada sağlıyorsunuz. Hücreler kendilerini mutlu hissettikleri zaman çoğalır. O yüzden çok dikkatli olmak zorundayız. 

Çiğdem İŞLER yazıyor

hurriyet.com.tr

- Üretim ne kadar sürüyor?

Hücreler sonsuza kadar çoğalmaz. Altı haftadan sonra yaşlanıyor ve çoğalamıyorlar. Biz oldukça hızlı üretimini yapıyoruz. Bir kısmını da ilk haftalarda dondurup saklıyoruz. İlk hafta saklamamızın nedeni, taze hücreleri saklamak. Çünkü son haftalara artık yaşlanmış hücreler kalıyor. Üretim de yaklaşık 4-6 hafta sürüyor. Saklanan hücreler de eksi 196 derecede tutuluyor.

- Hücre tedavisi için Sağlık Bakanlığı’ndan izin almak gerekiyor mu?

Bakanlıkta kök hücre komisyonu var, o komisyondan izin almak gerekiyor.

- Peki sistem nasıl işliyor?

Bize örnek geliyor. Örnek dediğimiz de kemik iliği. Bu ilikten erişkin hücreler ayrıştırılıyor. Örnekten kök hücre üretiliyor. Kök hücre üretildikten sonra çoğaltılıyor. Yalnız bu çoğaltma işlemi hiç kolay değildir. Aynı koşullarda olan her hücre farklı davranıyor. Yani bir hastanın iliğinden çok fazla kök hücre elde edebiliyorken diğer hastanın iliğinden aynı sayıda hücre elde edemeyebiliyorsunuz.

Üretimi devam eden kök hücreler

- Neden?

Bu hastanın yaşına, kilosuna, bağışıklık sistemine ve aldığı ilaçlara göre değişiyor.

- Kemik iliğinden başka örnek geliyor mu?

- Kıkırdak geliyor. Kıkırdak için de şöyle bir işlem yapıyoruz: Kıkırdak eritiliyor, hücreleri ayrıştırılıyor. 4-6 hafta sonra çeşitli aralıklarda bir membrana ekiliyor. Membran, yumuşak kolojen (jel) yapısında bir madde. Hücreler o membrana yapışıyor. Membran olarak hekime gönderiliyor.

- Üretim bittikten sonra süreci takip ediyor musunuz?

Gönderdiğimiz hücrenin, membranın istenen tedaviyi sağlayıp sağlamadığını öğrenmek için kontrol ediyoruz.

- Şu an kaç hasta için hücre üretiliyor?

Bu sabah yeni gelenlerle birlikte 20 hasta için kök hücre üretiliyor. Tabii hepsinin haftaları farklı. Kimi hücreler 3′ünce haftasında, kimi hücreler de ilk haftasında.

- Neden ATİ olarak yeniden yapılanma ihtiyacı duydunuz?

Hücreler 4 ila 6 haftada hazır hale geliyor

Türkiye’de ve dünyada kök hücre uygulamaları henüz çok yeni. Kök hücre uygulamaları ile ilgili yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi, kuralların uygulaması gibi konularda Türkiye prosedürlerini tamamladı. Şu an dünyadaki diğer merkezlerle eşit konumda. Biz uzun bir kuruluş süresinden sonra uygulama sürecine başladık. Zaten bu merkez Trabzon halkının desteğiyle kuruldu. Bu kadar profesyonelleşen bir merkez olarak daha iyi olmak zorundayız.

- Başka şubeleriniz var mı?

Önümüzdeki ay İstanbul Kozyatağı’nda bir şubemiz açılacak.

- ATİ başka ne gibi çalışmalar yapacak?

Önümüzdeki birkaç yıl içinde, dünyadaki sayılı kök hücre merkezlerinden biri olmayı amaçlıyoruz. Başka ülkelere de hizmetlerimizi götürmeyi istiyoruz. Ar-ge ürünleriyle orjinal ürünler geliştiriyoruz ve hedefimiz bunları dünyanın kullanımına sunmak. ATİ, bütün araştırmacıların kök hücre alanında yaptığı çalışmalara ve yeni ürün geliştirme taleplerine de açık. Karaciğer hastalıkları, felç hastalıkları gibi hastalıkların tedavisinde yeni ürünlere ihtiyaç var.

Kaynak: www.hurriyet.com.tr

Kongreye katılan Avustralya’nın Melbourne Üniversitesinden Katrina Purcell, iki rejim arasında mukayeseli bir deney yürüttüğünü belirterek, birinde 100 kiloluk bir kişinin haftada 1,5 kilo verme hedefiyle 12 haftalık hızlı diyet programını, diğerinde de yine 100 kiloluk bir kişinin haftada yarım kilo verme hedefiyle 36 haftalık yavaş diyet programını kıyasladığını kaydetti.

“Şaşırtıcı bir şekilde ve düşünülenin aksine, bu araştırma hedef kiloya ulaşmak için hızlı rejimin yavaş rejimden daha etkili olduğunu gösteriyor” diyen Purcell, araştırma sonuçlarının, yavaş rejim uygulayanların yüzde 48′inin vücut ağırlıklarının yüzde 15′inden kurtulma hedeflerine ulaşabilirken, hızlı rejim uygulayanların yüzde 78′inin bu hedefe ulaştıklarını ortaya koyduğunu belirtti.

Avustralyalı araştırmacı, bunun sebeplerinden birinin psikolojik olduğunu ve motivasyonu etkilediğini belirterek, haftada 1,5 kilo verildiğinde rejimi sürdürme isteği olduğunu, ancak yarım kilo verildiğinde bu motivasyonun ortadan kalktığını kaydetti.

Purcell, ayrıca yavaş gruptan dört kişinin kilo verme çabasını çok zor bularak deneyi sonuçlanmadan terk etmesine karşılık, hızlı gruptan sadece bir kişinin deneyden ayrıldığını anlattı. Katrina Purcell, bu arada çok hızlı kilo verilmesine ve vücudun aşırı derecede kalorisiz bırakılmasına karşı uyarıda da bulunarak, “Hızlı rejminizi yalnız başınıza yapmayın, bir diyetisyene danışın” dedi.

Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Uzmanı Dr. Hüseyin Çebicci, serinlemek için gidilen havuzların seçilmesi ve buralardaki kazalara dikkat çekti.

Bilim insanları, zeytin yaprağı özüyle hazırlanan bir fincan kahvenin obeziteyle mücadelede yardımcı olduğunu keşfetti.

Southern Queensland’s Üniversitesi’nde yürütülen çalışma, metabolik sendrom belirtisi görülene kadar yüksek oranda karbonhidrat ve yağ içeren diyet ile 8 hafta boyunca beslenen fareleri kapsıyor. 8 hafta boyunca zeytin yaprağı özüyle güçlendirilmiş kahve içirilen farelerin normal kahve içenlerle karşılaştırıldığında kardiyovasküler, karaciğer ve metabolik belirtilerde iyileşme gösterdiği tespit edildi.

Araştırmacılar, zeytin yaprağı özünün anti-inflamatuar özelliğinden dolayı kilo verdirdiğini belirterek, “Yeşil çay, zerdeçal, aspirin türevlerinin ve ibuprofen’in benzer şekilde kilo verdirme etkisinin olduğu düşünülüyor” dediler.
American Journal of Nutrition isimli tıp dergisinde yayınlanan araştırmada, fareler üzerinde ortaya çıkan sonuçların beklenenin ötesine geçtiği kaydedildi.